سربازی و تغییر مدت آن در سال ۹۱

مجلس شورای اسلامی در ۲۲ آبان ماه با ایجاد تغییراتی در طرح اصلاح موادی از قانون خدمت وظیفه به منظور تأمین نظر شورای نگهبان مصوب کرد که تصمیم گیری درباره معافیت از انجام خدمت ضرورت یکی از فرزندان خانواده ای که دو برادر آن ها خدمت سربازی را انجام داده  ، بر عهده ستاد کل نیروهای مسلح است که پیش از آن در متن مصوبه ذکر شده بود در خانواده ای که دو برادر خدمت سربازی را انجام داده باشند صرفا یک نفر از فرزندان از انجام خدمت ضرورت معاف است که این بند به صورت مذکور اصلاح شد. روز گذشته معاون انسانی ستاد کل نیروهای مسلح در نشستی خبری با تشریح جزئیات قانون جدید خدمت سربازی ضمن تشکر از مجلس و نمایندگان برای مصوبه اخیر مبنی بر منوط کردن معافیت دو برادری به موافقت ستاد کل نیروهای مسلح و در صورت مازاد بودن مشمولان و واگذاری اختیار اجرا یا عدم اجرای این نوع معافیت به ستاد اعلام کرد که در حال حاضر ستاد کل نیروهای مسلح شرایط و امکان اجرای این مصوبه را ندارد. معاون انسانی ستاد کل نیروهای مسلح با اشاره به مصوبه مجلس درباره واگذاری اختیار اجرای معافیت دو برادری به ستاد کل نیروهای مسلح گفت: این طرح بعد از اصلاحیه‌هایی که بر روی آن انجام شد، قرار شد منوط به موافقت ستاد کل نیروهای مسلح و درصورت وجود مشمولان مازاد باشد که در حال حاضر ستاد کل ضمن تشکر از مجلس و نمایندگان آن مصوبه را نمی‌تواند اجرا کند. به گزارش ایسنا، سردار موسی کمالی صبح روز یکشنبه در نشست خبری افزود: طرح اصلاح موادی از قانون خدمت وظیفه عمومی در مهر ماه سال ۸۸ در ۸۴ ماده در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید که پس از آن شورای نگهبان در دو نوبت در آبان و اسفند سال ۸۸ موضوع را بررسی و ایرادهایی را به آن وارد کرد. وی یکی از ایرادهای وارد شده به این طرح را ورود به اختیارات فرمانده کل قوا اعلام کرد و گفت: شورای نگهبان اعلام کرد که در اجرای این طرح باید مجلس اجازه ایشان را اخذ کند. کمالی بحث بار مالی طرح و ایراد شکلی به بعضی از مواد آن را از دیگر ایرادهای شورای نگهبان به این اصلاحیه دانست و گفت: برای سومین ‌بار مجلس در ۲۲ آبان سال جاری دو اصلاح در این طرح انجام داد که ان‌شاءا… مورد تایید شورای نگهبان قرار گیرد. وی یکی از مواردی که سبب ابهاماتی در مردم و نیروهای مسلح شده بود را طرح معافیت دوبرادری دانست و گفت: با توجه به تبلیغات گسترده‌ای که درباره این طرح صورت گرفت، برخی گمان کردند که طرح معافیت دوبرادری به صورت قانون درآمده و اجرا شده است، از همین رو زمان اعزام خود به سربازی را به تعویق انداختند. کمالی با بیان این که مجلس تصمیم‌گیری درمورد معافیت دوبرادری را با عدول از تصمیم قبلی خود بر عهده ستاد کل نیروهای مسلح قرار داده است، خاطرنشان کرد: در حال حاضر به موجب فرمان مقام معظم رهبری چنانچه ۳ برادر خدمت کرده باشند برادر چهارم از خدمت سربازی معاف است و این قانون تا سال۹۱ ادامه خواهد داشت. وی درباره طرح معافیت دو برادری اظهارکرد: در اصلاحیه این قانون مقرر شد چنانچه ستاد کل با مشمولان مازاد مواجه شد تعدادی از آنان را با قانون دوبرادری معاف کند اما از آنجایی که موالید ذکور تا ۱۰ سال آینده سیر نزولی دارد و رو به کاهش است بنابراین مشمول مازاد نداریم و نمی‌توانیم این قانون را اجرا کنیم. معاون انسانی ستادکل نیروهای مسلح با بیان این که تاکنون ۴۳۰ هزار نفر با استفاده از قانون ۳ برادری از خدمت سربازی معاف شده‌اند، اظهار کرد: پیش‌بینی ما این است که اگر قانون معافیت دوبرادری اجرا شود در مرحله نخست ۵۰۰هزارنفر و در سال‌های بعدی بین ۷۰ تا ۷۵ هزار نفر با استفاده از این قانون معاف شوند بنابراین همانطور که گفته شد نظر به این که نرخ موالید ذکور تا ۱۰ سال آینده روبه کاهش است، ستاد کل این مصوبه را نمی‌تواند اجرا کند اما ممکن است در سال‌های آتی و در صورت برخورداری از مشمول مازاد بتوان این قانون را اجرا کرد. به گفته کمالی، برخی از مشمولان با این تفکر که ممکن است این قانون اجرا شود مرتکب غیبت شده‌اند و خود را در موعد مقرر به سازمان معرفی نکرده‌اند بنابراین توصیه ما به این دسته از مشمولان این است که منتظر اجرای قانون نباشند و هر چه زودتر خود را به سازمان وظیفه عمومی ناجا معرفی کنند. به گفته وی در حال حاضر متولدان سال‌های ۷۲ به بعد برای انجام خدمت سربازی احضار می‌شوند. کمالی یکی دیگر از موارد اصلاحیه قانون مجلس را بار مالی آن اعلام کرد و گفت: متاسفانه از سال ۸۸ تبلیغات گسترده‌ای درباره افزایش حقوق سربازان انجام شد که با این مصوبه ، مجلس تصمیم گرفت اجرای تمامی مواردی که بار مالی داشت را منوط به درنظرگرفتن اعتبار از سوی دولت برای آن در سال‌های بعد بکند.

کمالی با بیان این که موادی از قانون سربازی که بار مالی داشته‌اند اجرا نخواهد شد، تصریح کرد: بر اساس مصوبه جدید مجلس چیزی به نام افزایش حقوق سربازان، سربازان متاهل، پرداخت حقوق مناطق محروم، حق ماموریت، حق ماموریت و هزینه آموزش برای اوقات فراغت سربازان و … نخواهیم داشت مگر در سال‌های آینده و با تامین اعتبارات. معاون انسانی ستاد کل نیروهای مسلح با اشاره به مدت خدمت سربازی خاطرنشان کرد: بنا بر قانون طرح دوره ضرورت ۲۴ ماه خواهد بود و نمایندگان نیز این مدت را برای طول مدت سربازی در نظر گرفته‌اند که تاکنون ابلاغ نشده است. کمالی اظهارکرد:‌ ستاد کل می‌تواند در صورت دارا بودن مشمول مازاد و با اجازه فرمانده معظم کل قوا مدت سربازی را کاهش یا افزایش دهد که در حال حاضر بر اساس موافقت رهبری مدت سربازی ۱۸ ماه باقی مانده که این مدت در مناطق عملیاتی و امنیتی ۱۶ ماه و مناطق بدآب‌وهوا و محروم ۱۷ است. کمالی با بیان این که با توجه به مدرک تحصیلی مشمولان مدتی از خدمت سربازی آنان کاسته می‌شود، گفت: برای مقاطع کارشناسی یک ماه، کارشناسی ارشد ۲ ماه و دکترا ۳ ماه کسر از خدمت سربازی در نظر گرفته شده است. وی با بیان این که بر اساس مصوبه مجلس مقرر شده مدت سربازی ۲۴ ماه باشد گفت: ستاد کل می‌تواند با اجازه از مقام معظم رهبری این مدت را کاهش یا افزایش دهد. کمالی با بیان این که شایعاتی درباره افزایش خدمت سربازی است، گفت: موارد گفته شده آخرین اخبار از طول مدت سربازی است و تاکنون تصمیم دیگری در این‌باره اتخاذ نشده است. معاون انسانی ستاد کل نیروهای مسلح در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به مدت تحصیل دانشجویان در مراکز آموزشی خاطرنشان کرد: در مصوبه جدید مجلس، مدت تحصیل در دانشگاه‌ها با تغییراتی روبه رو شده که البته تاکنون این طرح ابلاغ نشده است. به گفته وی در مصوبه جدید مجلس مدت تحصیل در دوره کاردانی از ۳ سال به ۵/۲ سال، در مقطع کارشناسی ارشد از ۸ سال به ۶ سال، کارشناسی پیوسته از ۶ سال به ۵ سال، دکترای تخصصی از ۵ سال به ۶ سال تغییر یافته است. به گفته کمالی مدت تحصیل در مقاطع کارشناسی ارشد ناپیوسته و دکترای پزشکی تغییری نکرده و به ترتیب همان ۳ و ۸ سال است. وی با بیان این که دانشجویان باید به گونه‌ای برنامه‌ریزی کنند که دچار غیبت نشوند به مدت تحصیل دانش‌آموزان اشاره کرد و گفت: در گذشته دانش‌آموزان می‌توانستند تا پایان ۲۴ سالگی در مقاطع تحصیلی درس بخوانند اما در طرح اصلاح مواد قانون این مدت به ۲۰ سال کاهش پیدا کرده و دانش‌آموزان ‌باید در این مدت درس خود را تمام کنند در غیراین صورت دچار غیبت می‌شوند. وی با اشاره به ماده ۱۰ قانون خدمت وظیفه عمومی خاطرنشان کرد: در این ماده مجلس بند «و» را حذف کرده و بنابراین با اجرای این قانون انجام امور ثبت اسناد رسمی نیازی به تعیین تکلیف سربازی ندارد بنابراین افراد ذکور در دفاتر اسناد می‌تواند به جابه جایی و نقل انتقال اقدام کند. وی ادامه داد: در این اصلاحیه بانک‌ها موظف شده‌اند برای پرداخت وام به مشمولان از آنان تعیین تکلیف نظام وظیفه را بخواهند و کسانی که وضعیت خدمت سربازی خود را مشخص نکرده‌اند نمی‌توانند از این بانک‌ها وام دریافت کنند.

معاون انسانی ستاد کل نیروهای مسلح از اعمال قوانین جدید درباره بحث غیبت‌ها خبر داد و گفت: در گذشته در صورت وجود غیبت با هر مدتی، ۳ ماه اضافه خدمت و در صورت دستگیری ۶ ماه بوده است اما در قانون جدید در صورتی که مشمولان تا ۳ ماه غیبت و در صورت داشتن ۳ ماه تا یکسال غیبت ۶ ماه اضافه خدمت به آنان تعلق می‌گیرد. وی با اشاره به آن دسته از مشمولانی که یکسال و بالاتر از آن غیبت دارند خاطرنشان کرد: در مورد این دسته از افراد علاوه بر ۶ ماه اضافه خدمت تعلق می‌گیرد، فراری محسوب می‌شوند و در صورت دستگیری به محاکم قضایی معرفی شده و مجازات‌های دیگری نیز برایشان در نظر گرفته می‌شود. کمالی از مشمولان غایب خواست تا زمانی که قانون جدید ابلاغ نشده است خودشان را به مراکز وظیفه عمومی معرفی کنند. وی همچنین درباره به کارگیری مشمولان غایب در شرکت‌ها، کارگاه‌ها، مغازه‌ها و نیز پذیرش آنان در مراکز آموزشی نظیر کلاس‌های زبان و … خاطرنشان کرد: در این زمینه نیروی انتظامی، وزارت کار و بازرگانی موظف شده‌اند کلیه مراکز خصوصی را کنترل کنند و در صورت روبه رو شدن با کسانی که سربازان غایب را در این مراکز به کار گرفته یا برای آموزش ثبت‌نام کرده‌اند برای بار اول معادل هزینه یک سرباز یعنی ۹۵۰ هزار تومان و برای بار دوم و بیشتر از آن معادل هزینه ۳ سرباز جریمه کنند. معاون انسانی ستاد کل نیروهای مسلح با اشاره به وجود سربازان معتاد خاطرنشان کرد: در این مورد در گذشته قانونی نداشتیم اما امروزه سازمان وظیفه عمومی موظف است به هنگام اعزام این افراد را شناسایی و به مراکز ذی‌ربط معرفی کنند و تا ۶ ماه به آنان مهلت ترک بدهد. به گفته کمالی نیروهای مسلح نیز در صورت اطلاع از اعتیاد سربازان آنان را به سازمان وظیفه عمومی ناجا عودت خواهند داد. وی افزود: این افراد اگر ظرف مدت ۶ ماه ترک نکردند از خدمت سربازی محروم شده و کارت معافیت نیز به آنان تعلق نمی‌گیرد. وی همچنین در بخش دیگری از سخنانش درباره نحوه تحصیل در دانشگاه‌های پیام‌نور و علمی کاربردی خاطرنشان کرد: برای تحصیل کسانی که به ۱۸ سال رسیده‌اند چند نکته از جمله این که مشمولان غایب حق تحصیل ندارند را باید در نظر گرفت. کمالی با بیان این که دانشجو ‌باید حتما از طریق کنکور وارد دانشگاه شود تا معافیت تحصیلی به وی تعلق بگیرد، گفت: این که موسساتی تبلیغ می‌کنند بدون کنکور دانشجو می‌پذیرند و مشکلی نیز برای سربازی آنان به وجود نمی‌آید، صحت ندارد. وی همچنین داشتن معافیت تحصیلی برای ادامه تحصیل را یکی دیگر از شرایط تحصیل در دانشگاه‌ها اعلام کرد وگفت: هیچ فردی نمی‌تواند همزمان حین خدمت ادامه تحصیل بدهد. کمالی همچنین با بیان این که به دانشگاه‌ها فرصت داده شده تا دو ترم بیشتر از مدت مجاز به دانشجویان اجازه تحصیل بدهند، خاطرنشان کرد: به سازمان وظیفه عمومی ناجا نیز دستور داده شده که به آن دسته از مشمولانی که در مدت قانونی و ارفاقی موفق به گذراندن واحدهای تحصیلی خود نشده‌اند به اندازه دو ترم نیز اجازه ادامه تحصیل بدهد.

معاون انسانی ستاد کل نیروهای مسلح با اشاره به مواد دیگری از قانون جدید سربازی خاطرنشان کرد: در گذشته تک‌فرزند ذکور پدر بالای ۶۰ سال از خدمت سربازی معاف می‌شد اما در قانون جدید این موضوع حذف شده و تنها کسانی که قادر به انجام امور خود نباشند و نیازمند به مراقبت تشخیص داده شوند می‌توانند از این معافیت استفاده کنند. وی یکی دیگر از تغییرات انجام گرفته در قانون خدمت سربازی را تغییر در شرایط معافیت فرزند ذکور مادر فاقد همسر دانست و گفت: در گذشته برخی‌ها از این قانون سوء استفاده کرده و با انجام طلاق‌های صوری سعی می‌کردند از این موضوع به نفع خود سوء‌استفاده کنند اما در قانون جدید این افراد در صورتی می‌توانند از این معافیت استفاده کنند که تا ۳۰ ماه از معافیت موقت استفاده کنند یا به عبارتی دیگر ۳۰ ماه از تاریخ طلاق گذشته باشد. کمالی همچنین به قانون معافیت افرادی که با دختران معلول ازدواج می‌کنند اشاره کرد و گفت: در گذشته این افراد از سربازی معاف می‌شدند اما ما متوجه شدیم که عده‌ای از این شرایط سوء استفاده می‌کنند بنابراین در قانون جدید از این به بعد هر کسی که بعد از ازدواج، همسرش معلول شود در شمول این قانون قرار می‌گیرد.